Fiber lazer kesim makinesinde kesim kalitesinin bozulması, tamamen kesmemekten daha sinsi bir sorundur. Makine kesiyor, parçalar çıkıyor ama çapak temizliği uzuyor, kenarlar yanık, ölçüler tutmuyor ya da müşteri parçayı geri gönderiyor.
“Kesim kalitesi bozuldu” tek başına bir teşhis değildir. Kesim kenarına dikkatle bakmak, nedeni büyük ölçüde daraltır. Bu yazıda en sık görülen kalite bozukluklarını belirtiye göre ele alıyoruz.
Önce şunu sorun: Ne değişti?
Ani bir kalite bozulmasının arkasında çoğu zaman tek bir değişiklik vardır:
- Gaz tüpü veya tankı değişti mi?
- Kafa bir yere çarptı mı?
- Nozul, seramik veya koruma camı değişti mi?
- Yeni bir sac partisi ya da farklı bir tedarikçi mi?
- Parametre dosyasında bir değer değiştirildi mi?
Bozulma haftalar içinde yavaş yavaş geldiyse optik kirlenme, aşınma veya lazer gücünde düşüş daha olasıdır.
Belirtiye göre teşhis
Alt kenarda çapak
Alt kenara yapışan cüruf en yaygın kalite sorunudur. Hız-güç dengesi, odak, gaz basıncı ve nozul durumu birlikte değerlendirilmelidir. Çapağın biçimi de ipucu verir: damla şeklinde sert çapak, kılçık şeklinde ince çapak ve kolay kırılan çapak farklı nedenlere işaret eder. Lazer kesimde çapak neden olur yazımızda ve çapak çeşitleri rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Çapak yalnızca bir yönde
Kesim bir yönde temiz, diğer yönde çapaklıysa ışın ile nozul eş merkezli değildir ya da nozul ağzı deforme olmuştur. Nozulu yenileyin ve nozul merkezleme testini yapın. Sorun kafa çarpmasından sonra başladıysa kafa çarpması sonrası kontrol listemize bakın.
Pürüzlü kesit yüzeyi, belirgin çizgiler
Kesit yüzeyindeki çizgilerin derinleşmesi ve eğilmesi genellikle hızın fazla, odağın uygunsuz veya gazın yetersiz olduğunu gösterir. Kesit yüzeyindeki çizgiler rehberimiz çizgilerin neyi anlattığını gösterir.
Yanık kenar, köşe yanması
Köşelerde ve küçük deliklerde yanma, makinenin köşede yavaşlarken gücü yeterince düşürmemesinden kaynaklanır. Oksijenle kesilen kalın siyah sacda daha sık görülür. Güç eğrisi, frekans ve köşe ayarları düzenlenmelidir. Köşe yanması ve küçük delik rehberlerimize göz atın.
Paslanmaz ve alüminyumda renk değişimi
Azotla kesilen paslanmazda kenarın sararması veya kararması genellikle azot saflığının yetersizliğini, gaz hattına hava karışmasını ya da düşük basıncı gösterir. Azot kalitesi rehberimiz ve azot mu oksijen mi yazımız bu konuyu ele alır. Gaz hattında kaçak veya basınç dalgalanması şüphesi varsa gaz tesisatı tamiri sayfamıza bakın.
Koniklik: üst ve alt ölçü farklı
Parçanın üst ve alt kenar ölçüleri farklıysa kesim konik çıkıyordur. Odak konumu, nozul çapı ve kesim yüksekliği bunu etkiler. Kerf konikliği rehberimiz nedenleri anlatır.
Ölçü kaçıklığı, oval daireler
Daireler oval, köşeler bozuk, parçalar ölçüde değilse sorun çoğu zaman kesim değil hareket sistemidir: kremayer boşluğu, servo ayarı, gönye hatası. Lazer kesimde ölçü kaçıklığı yazımız ve mekanik boşluk rehberimiz bu konuyu inceler.
Uzun kesimden sonra kalite düşüyor
Makine soğukken iyi kesip bir süre sonra kötüleşiyorsa optiklerin ısınmasıyla odak kayıyor olabilir. Kirli bir koruma camı bu etkiyi belirgin şekilde artırır. Termal odak kayması rehberimiz bu durumu anlatır.
Belirti tablosu
| Belirti | İlk kontrol |
|---|---|
| Alt kenarda çapak | Hız, odak, gaz basıncı, nozul |
| Tek yönde çapak | Merkezleme, nozul ağzı |
| Pürüzlü kesit, derin çizgiler | Hız, odak, gaz |
| Köşe yanması | Köşe güç ayarı, frekans |
| Paslanmazda sararma | Azot saflığı, gaz hattı |
| Üst-alt ölçü farkı | Odak, nozul, kesim yüksekliği |
| Oval daire, ölçü kaçıklığı | Hareket sistemi, servo, kremayer |
| Zamanla kötüleşen kalite | Koruma camı, termal odak kayması |
Doğru deneme yöntemi
Kalite sorunlarında en sık yapılan hata, aynı anda birden fazla değeri değiştirmektir. Böylece neyin işe yaradığı anlaşılamaz. Doğru yöntem:
- Nozulu ve koruma camını yenileyin, merkezlemeyi kontrol edin.
- Bilinen iyi bir parametre dosyasıyla küçük bir test parçası kesin.
- Her denemede yalnızca bir değeri değiştirin: önce hız, sonra odak, sonra gaz basıncı.
- Her sonucu parçanın üzerine yazın ve not edin.
- İyi sonucu yeni bir parametre dosyası olarak kaydedin.
Başlangıç değerleri için kesim parametreleri tablolarımızı kullanabilirsiniz.
Ne zaman servis çağırmalı?
Temiz optik, yeni nozul ve doğrulanmış gazla yapılan denemeler sonuç vermiyorsa, merkezleme tutmuyorsa, kalite yalnızca belirli bir eksen yönünde bozuluyorsa ya da ölçü sorunları varsa parametre ve servis desteği alın. Test parçalarının fotoğrafları, kesilen malzeme, kalınlık ve kullanılan gaz bilgisiyle servis talebi oluşturursanız uzaktan bağlantıyla parametreleri birlikte inceleyebiliriz.
İlgili hizmetlerimiz: kesim parametre ayarları, lazer merkezleme, ölçü kalibrasyonu ve fiber lazer servisi.
Sık sorulan sorular
Fiber lazerde kesim kalitesi neden aniden bozulur?
Ani bozulma genellikle tek bir değişikliğe bağlıdır: yeni bir gaz tüpü, kafa çarpması, nozul veya koruma camı değişimi, farklı bir sac partisi ya da değiştirilen bir parametre. Bozulmanın hangi olaydan sonra başladığını belirlemek nedeni bulmanın en hızlı yoludur.
Kesim yüzeyindeki çizgiler neden belirginleşir?
Kesit yüzeyindeki çizgiler, kesimin doğal bir sonucudur; ancak belirginleşmeleri ve eğilmeleri genellikle hızın malzemeye göre fazla olmasına, odak konumunun uygun olmamasına, gaz basıncının yetersiz kalmasına veya lazer gücünün düşmesine işaret eder.
Paslanmaz sacda kenarlar neden sararıyor veya kararıyor?
Paslanmaz çelikte azotla kesimde kenar renginin sararması veya kararması çoğunlukla azot saflığının yetersiz olmasından, gaz hattına hava karışmasından ya da basıncın düşük kalmasından kaynaklanır. Tüp veya tank değişiminden sonra başladıysa önce gaz kaynağını sorgulayın.
Kesim kalitesi için parametreleri kendim mi ayarlamalıyım?
Hız, odak ve gaz basıncında küçük, kontrollü denemeler yapmak operatörün işidir ve çoğu sorunu çözer. Her denemede yalnızca bir değeri değiştirip sonucu not edin. Denemeler sonuç vermiyorsa ya da sorun mekanik veya optik bir nedene işaret ediyorsa parametre desteği ve servis kontrolü almak daha hızlı sonuç verir.