Adım adım anlatım
- 1
Hareket zinciri
Servo motor redüktörü, redüktör pinyonu döndürür; pinyon kramayer üzerinde yürüyerek portalı taşır. Portal lineer raylar üzerindeki arabalarla kayar. Motorun enkoderi motor milini ölçer; aradaki boşluğu kontrolcü görmez.
- 2
Boşluk: yön değişiminde kayıp hareket
Pinyon dişi ile kramayer dişi arasında boşluk varsa, yön değiştiğinde motor döner ama portal bir süre durur. Boşluk kapanınca hareket başlar. Kontrolcü motoru doğru konumda sanır, kafa ise geride kalır.
- 3
Daire testinde çeyrek izleri
Daire kesilirken her eksen yarım turda bir yön değiştirir. Boşluk varsa bu noktalarda (0°, 90°, 180°, 270°) küçük basamaklar ve düzlükler oluşur. Eksenler farklıysa daire ovalleşir.
- 4
Portal gönye hatası ve gevşek ray
Portalın iki tarafı eşit gitmezse veya raylar gönyesizse kare parça paralelkenar olur; köşegenler farklı çıkar. Gevşek araba veya cıvata ise titreşim yapar ve düz kenarlarda dalgalanma bırakır.
- 5
Servo ayarı: az ve fazla kazanç
Kazanç düşükse eksen komutu geriden takip eder: köşeler yuvarlanır, ölçü kayar. Kazanç yüksekse eksen salınır: köşe sonrası dalgalar ve titreşim izleri oluşur. Doğru ayar hızlı ama sakin bir takip sağlar.
- 6
Kesimde görülen izler
Oval delikler, yaylarda basamaklar, köşelerde taşma veya yuvarlanma, köşegen farkı ve düz kenarda dalga. Bunlar parametreden değil mekanikten ve servo ayarından gelir; gaz veya odakla düzelmez.
- 7
Nasıl test edilir?
Daire testi: 50–100 mm bir daire kesip çapı birkaç açıdan ölçün. Kare testi: köşegenleri karşılaştırın. Komparatörle eksen yön değiştirirken boşluğu ölçün. Sonuçları kaydedip zamanla karşılaştırın.
- 8
Bakım
Kramayer ve rayları temiz ve yağlı tutun, cüruf ve tozu uzaklaştırın. Pinyon–kramayer temasını ve cıvataları kontrol edin. Servo kazanç ayarını eğitimli servis yapmalıdır. Kontrolcüdeki boşluk telafisi aşınmayı gizler, gidermez.
Özet: akılda kalması gerekenler
Neden önemli?
Enkoder motoru ölçer, kafayı değil. Motor ile kafa arasındaki her boşluk kontrolcünün göremediği bir hata olarak parçaya yansır: oval delik, basamaklı yay, köşegen farkı.
Nasıl anlaşılır?
Daire testi, kare köşegen testi ve komparatörle yön değişimi ölçümü. Aynı testleri periyodik yapıp kaydetmek, aşınmayı erken gösterir.
Ne yapılır?
Temizlik ve yağlama, pinyon–kramayer temas ayarı, cıvata kontrolü. Servo kazanç ayarı eğitimli servis işidir. Kontrolcüdeki boşluk telafisi aşınmayı gizler, gidermez.
Şematik anlatımdır; hatalar görünür olsun diye abartılmıştır, ölçü değerleri örnektir. Mekanik ayar ve servo parametreleri makine ve sürücü modeline göre değişir; üreticinin servis talimatlarını esas alın.
Konuyla ilgili yazılar
- Lazer Kesimde Ölçü Kaçıklığı: Nedenleri ve Kalibrasyon Lazer kesimde ölçü kaçıklığı neden olur? Kremayer boşluğu, servo ayarı, puls eşdeğeri ve gönye hatalarını adım adım inceleyin. Servis talebi oluşturun.
- Lazer Kesim Makinesinde Servo Alarmları: Nedenleri ve Çözüm Yolları Lazer kesim makinesinde servo alarmları: aşırı akım, aşırı yük, enkoder ve pozisyon hatalarının nedenleri ve güvenli ilk kontroller. Servis talebi oluşturun.