Fiber lazer kesim makinesinde kafanın saca ya da devrilen bir parçaya çarpması, neredeyse her atölyenin yaşadığı bir olaydır. Çoğu zaman makine bir alarmla durur, operatör kafayı kaldırır ve kesime devam eder. Sorun, çarpmanın etkilerinin her zaman hemen görünmemesidir. Birkaç saat sonra kesim kötüleşir, çapak tek yönde artar ya da kafa titremeye başlar.
Bu yazıda çarpmadan hemen sonra yapılması gerekenleri sırayla anlatıyoruz. Bu kontroller hafif bir temasta birkaç dakika sürer ve sonraki saatlerde yaşanacak kalite sorunlarını önler.
Çarpmadan hemen sonra
- Makineyi durdurun ve lazer yayınını kapatın. Alarmı sıfırlayıp kesime kaldığı yerden devam etmeyin.
- Alarm mesajını not edin. Çarpma alarmı mı, sensör alarmı mı, servo alarmı mı? Ekranın fotoğrafını çekin.
- Çarpmanın nedenine bakın. Devrilmiş parça mı, kalkmış sac mı, yoksa kafa boş yere mi indi? Neden ortadan kalkmadan devam ederseniz çarpma tekrarlar.
Kontrol listesi
1. Nozul
Nozul ağzında ezilme, ovalleşme veya yapışmış sıçrantı olup olmadığına bakın. Hafif deforme olmuş bir nozul bile gaz akışını ve ışının çıkışını bozar. Şüphedeyseniz yenisiyle değiştirin; nozul en ucuz parçadır.
2. Seramik (nozul tutucu)
Seramik, nozulu taşır ve kapasitif sensörün sinyalini iletir. Çarpmada en sık hasar gören parçalardan biridir. Çatlak, kırık ya da gevşeklik varsa değiştirin. Seramiği takarken üreticinin tarifine uyun ve dişleri zorlamayın. Bochu BLT kafa bakımı yazımızda seramik montajını anlattık.
3. Koruma camı
Darbe, koruma camı kartuşunu yerinden oynatabilir ya da kafanın içine kir girmesine yol açabilir. Camı kontrol edin, kartuşun yerine tam oturduğundan emin olun.
4. Kapasitif sensör kalibrasyonu
Nozul veya seramik değiştiyse kapasitif sensör mutlaka yeniden kalibre edilmelidir. Kalibrasyon tamamlanamıyorsa, değerler kararsızsa ya da kafa kesim sırasında titriyorsa sensör kablosunda veya ön yükselticide hasar olabilir. Kapasitif sensör arızası ve kalibrasyonu yazımız adımları anlatır; BCS100 alarm kodları sayfamız sık görülen yükseklik kontrol uyarılarını açıklar.
5. Merkezleme (bant testi)
Darbe, ışın ile nozulun eş merkezliliğini bozabilir. Bant testi yaparak ışının nozulun tam ortasından çıktığını kontrol edin. Işın merkezden kaçmışsa kesim bir yönde temiz, diğer yönde çapaklı olur. Nozul merkezleme rehberimiz testi adım adım gösterir.
6. Odak ve test kesimi
Sert bir darbeden sonra odak mekanizması veya odak lensi etkilenmiş olabilir. Odak testini yapın ve bilinen iyi bir parametreyle küçük bir test kesimi alın. Kesim önceki kalitesindeyse makineye devam edebilirsiniz.
7. Eksenler ve Z ekseni
Kafanın taşındığı Z ekseninde boşluk, anormal ses veya servo alarmı varsa mekanik hasar olabilir. Kafa elle hafifçe oynatıldığında boşluk hissediliyorsa kesime devam etmeyin. Servo alarmları yazımızda ilgili alarmları anlattık.
Çarpma sonrası animasyonumuz bu kontrolleri görsel olarak sırayla gösterir.
Hafif temas mı, sert çarpma mı?
| Durum | Yapılacaklar |
|---|---|
| Hafif temas, alarm verip durdu | Nozul, seramik, kalibrasyon, merkezleme, test kesimi |
| Nozul veya seramik kırıldı | Parçaları yenile, kalibrasyon, merkezleme, odak testi |
| Test kesimi bozuk, merkezleme tutmuyor | Kafa içi kontrolü için servis |
| Kafa gövdesinde eğilme, Z ekseninde boşluk | Makineyi çalıştırma, servis |
| Kafada yanık kokusu veya ısınma | Lazeri çalıştırma, servis |
Çarpmayı önlemenin yolları
Çarpmaların çoğu önlenebilir. Sahada en çok işe yarayan önlemler:
- Micro-joint kullanın: Küçük parçaların kesimden sonra devrilmesini önler. Micro-joint rehberimiz bunu anlatır.
- Kafa kaldırma yüksekliğini ve rotayı ayarlayın: Kesilmiş alanların üzerinden geçerken kafanın yeterince yükselmesi ve rotanın kesilmiş parçaların üzerinden geçmemesi çarpma riskini azaltır.
- Sac düzlüğüne dikkat edin: Isıyla kalkan veya dalgalı sacta ısıl gerilme çarpma nedenidir; kesim sırası ve yerleşim buna göre düzenlenebilir.
- Izgarayı temiz tutun: Cüruf birikmiş ızgara, sacın düz durmasını engeller. Izgara bakımı rehberimize göz atın.
- Kalibrasyonu düzenli yenileyin: Nozul değişiminden sonra ve vardiya başında kapasitif sensör kalibrasyonu, yükseklik takibinin güvenilir kalmasını sağlar.
Ne zaman servis çağırmalı?
Nozul ve seramik yenilenip kalibrasyon yapıldığı hâlde merkezleme tutmuyorsa, test kesimi bozuksa, kapasitif sensör kalibrasyonu tamamlanamıyorsa ya da Z ekseninde boşluk ve ses varsa servis desteği alın. Kesim kafalarının onarımını ve testini atölyemizde de yapabiliyoruz. Alarm ekranı ve kafa fotoğraflarıyla servis talebi oluşturun.
İlgili hizmetlerimiz: lazer kesim kafası bakımı, yükseklik kontrol kalibrasyonu ve lazer merkezleme. Nozul, seramik ve koruma camı için yedek parça kataloğumuza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kesim kafası çarptıktan sonra makineye devam edebilir miyim?
Hafif bir temasta nozul ve seramik sağlam görünse bile kesime devam etmeden önce nozulu, seramiği ve koruma camını kontrol etmek, kapasitif sensörü yeniden kalibre etmek ve merkezleme testini yapmak gerekir. Sert bir çarpmadan sonra ise kafa gövdesinde, odak mekanizmasında veya lenslerde hasar olabileceği için test kesimi sonucu düzgün değilse makineyi zorlamadan servisle görüşün.
Lazer kafası neden saca çarpar?
En sık nedenler; kesilen parçanın devrilip kafanın yoluna çıkması, sacın ısıyla yukarı kalkması, kapasitif sensör kalibrasyonunun bozulması, nozula yapışan sıçrantı, sensör kablosunda temassızlık ve kafanın kesilmiş alan üzerinden geçerken yeterince yükselmemesidir.
Seramik kırıldığını nasıl anlarım?
Seramikte gözle görülen çatlak veya kırık, nozulun eksen dışında durması, kapasitif sensörün kararsız değer göstermesi ya da kalibrasyonun tamamlanamaması seramik hasarının belirtileridir. Seramik, sensör sinyalinin geçtiği parçadır; hasarlıysa yükseklik takibi güvenilir olmaz.
Çarpma koruması kafayı tamamen korur mu?
Birçok kesim kafasında ve kontrol sisteminde çarpmaya karşı bir koruma veya algılama bulunur ve kafa ciddi bir darbe aldığında makineyi durdurur. Ancak bu koruma hasarı azaltır, tamamen ortadan kaldırmaz. Çarpma sonrası kontrolleri atlamamak gerekir.