Bochu (BOCHU) BLT serisi kesim kafaları; koruma camının durumunu, kesim gazı basıncını ve yükseklik sinyalini sürekli izleyen sensörlerle donatılmıştır. Bu sensörler arızayı erken haber verir, ama koruma camı, kartuş, seramik ve conta gibi sarf parçaların düzenli bakımının yerini tutmaz. Bu yazıda Bochu BLT kesim kafası bakımını; sac kesimde kullanılan BLT310 ve BLT421S ile boru kesimde kullanılan BLT310T ve BLT421TS modelleri üzerinden anlatıyoruz. Teknik değerler, üreticinin resmî ürün sayfaları ve ürün kılavuzları esas alınarak derlenmiştir.
Bochu BLT kafada bakım gerektiren parçalar nerede?
Üretici kılavuzuna göre ışın, kafanın içinde yukarıdan aşağıya şu sırayla ilerler:
- Fiber arayüzü (QBH veya EOC konnektör girişi)
- Üst koruma camı (BLT421S’te birinci ve ikinci üst koruma camı)
- Kolimatör modülü
- Odak modülü
- İkinci alt koruma camı
- Birinci alt koruma camı
- Seramik gövde ve kilitleme halkası
- Nozul
Kafanın gövdesinde kesim gazı ve nozul soğutma gazı girişleri, soğutma suyu giriş-çıkışı, çarpışmaya karşı koruyucu vidalar ve durum LED’leri bulunur. Odak konumu, kolimatör lensin dikey hareketiyle motorlu olarak ayarlanır.
| Özellik | BLT310 | BLT421S | BLT310T | BLT421TS |
|---|---|---|---|---|
| Kullanım | Sac | Sac | Boru ve profil | Boru ve profil |
| Güç sınıfı | ≤4 kW | ≤8 kW | ≤4 kW | ≤8 kW |
| Fiber arayüzü | QBH, EOC | QBH, EOC (kılavuzda QD de yer alır) | QBH, EOC | QBH, EOC |
| Odak uzunluğu | 150 / 200 mm | 150 / 200 mm | 200 / 250 mm | 200 / 250 mm |
| Birinci üst koruma camı | Ø25,4 × 4 mm | Ø25,4 × 4 mm | Ø25,4 × 4 mm | Ø25,4 × 4 mm |
| Birinci alt koruma camı | Ø25,4 × 4 mm | Ø34 × 5 mm | Ø25,4 × 4 mm | Ø34 × 5 mm |
| Seramik gövde diş tipi | M11×0,75 | M11×0,75 | M8×0,75 | M8×0,75 |
Tablodaki değerler üreticinin ürün sayfalarından ve sarf malzemesi listelerinden alınmıştır. Üretici ürünlerini güncelleyebildiği için sipariş öncesinde kafanızın etiketindeki model ve odak uzunluğunu doğrulayın. Aynı ölçüdeki üst ve alt camlar listede farklı kodlarla yer aldığından, siparişte camın konumunu da belirtin.
Koruma camı bakımı ve değişimi
Hangi cam ne sıklıkla kontrol edilmeli?
Sıçrama ve dumana en yakın parça birinci alt koruma camıdır; bu yüzden en sık kirlenen ve değişen cam odur. İkinci alt koruma camı, birinci cam değiştirilirken optik boşluğu korur. Üst koruma camı ise konnektör tarafındaki kirliliğe karşı kolimatör lensini korur ve normal şartlarda çok daha seyrek değişir.
Birinci alt koruma camını vardiya başında, yoğun delme yapılan işlerde ise daha sık kontrol edin. BLT310’daki koruma camı sıcaklık izlemesi, BLT4 serisindeki kirlenme izlemesi ve BLT421TS’teki saçılan ışık izlemesi erken uyarı verir; ancak gözle kontrolün yerini tutmaz.
Alt koruma camı değişim adımları
Üretici kılavuzundaki sıra özetle şöyledir:
- Lazer ışınının kapalı olduğundan emin olun ve kafayı rahat çalışabileceğiniz bir konuma getirin.
- Kartuş kapağının vidasını gevşetin ve alt koruma camı kartuşunu çekerek çıkarın.
- Kafanın içine toz girmemesi için yuvanın kapağını hemen kapatın.
- Baskı halkasını çıkarın, eski camı alın; yeni camı yüzeyine dokunmadan, kenarlarından tutarak yerleştirin ve baskı halkasını yeniden takın.
- Yuvanın kapağını açın, kartuşu yerine takın, kapağı kapatıp vidayı sıkın.
Üst koruma camında ise kartuş çıkarıldıktan sonra yuva ağzı maskeleme bandıyla kapatılır; cam değiştirilip bant alındıktan sonra kartuş yerine takılır. Her iki işlemi de tozsuz bir ortamda, pudrasız eldiven ya da parmak kılıfıyla yapın ve değişimden sonra kısa bir test kesimiyle sonucu kontrol edin.
Hafif toz, üfleme balonu ve susuz etanol ya da IPA ile nemlendirilmiş tüy bırakmayan çubukla temizlenebilir. Yanık noktası, çatlak veya kaplama hasarı olan cam temizlenmez, değiştirilir. Temiz ortamda önceden hazırlanmış yedek bir kartuş bulundurursanız, makinede yalnızca kartuşu değiştirerek kafanın açık kalma süresini kısaltabilirsiniz.
Kartuşlar ve contalar
Koruyucu cam kartuşu, camı baskı halkası ve contayla birlikte taşıyan ve kafanın gazla basınçlanan bölümünü sızdırmaz tutan parçadır. Kartuşta deformasyon, vida hasarı ya da conta yuvasında bozulma varsa cam doğru oturmaz; kesim gazı optik boşluğa sızabilir ve kirlenme hızlanır.
- Yaylı contalar (spring seal): Ezildiğinde, sertleştiğinde veya yuvasından taştığında değiştirilmelidir. Üreticinin listesinde BLT310 ve BLT310T için d23-D31-T3.45, BLT421S ve BLT421TS için SRLC-P385 kodlu yaylı conta yer alır; ikinci alt koruma camının contası ise dört modelde ortaktır (d23-D31-T3.45).
- Odaklama ve kolimatör kartuşları: Lensleri tozdan korunmuş bir modül içinde taşır. BLT421S kılavuzunda büyütme oranı M = 1,5 / 2,0 olarak verilir; bu, 100 mm kolimatörün 150 veya 200 mm odak lensiyle eşleştiği anlamına gelir. Odaklama kartuşu siparişinde kafanın odak uzunluğunu mutlaka belirtin. BLT serisi için yedek modüller odaklama kartuşları ve kolimatör kartuşları kategorilerinde yer alır.
- Temiz ortam şartı: Lens kartuşlarının sökülmesi kafanın optik yolunu açar. Üretici, kafanın kurulumu ve fiber bağlantısı gibi optik yolun açıldığı işlemler için dikey hava akışlı, ISO 5 sınıfı temiz tezgâh kullanılmasını önerir. Tozlu bir atölyede lens kartuşu açmayın.
Seramik gövde, kilitleme halkası ve koruyucu vidalar
Seramik gövde nozulu taşır ve onu kafanın metal gövdesinden elektriksel olarak yalıtır. Nozuldan gelen kapasitif sinyal bu parça üzerinden sensöre iletilir. Çatlak, kırık ya da kirli bir seramik; yükseklik takibinde dalgalanmaya, kafanın sacı sürtmesine veya nozulun eğik durmasına yol açar.
- Kılavuzdaki montaj sırası şöyledir: Seramik gövde takılır ve kilitleme halkasıyla sabitlenir, ardından nozul takılır.
- Temas yüzeylerinin temiz ve kuru olmasına dikkat edin; seramiği ve nozulu aşırı sıkmayın.
- Koruyucu vidalar, çarpışmada kafanın gövdesini korumak için tasarlanmıştır. Çarpmadan sonra koruyucu vidaları, seramiği ve nozulu birlikte kontrol edin; hasarlı vidayı aynı tipte bir vidayla değiştirin.
- Seramik veya nozul değişiminden sonra yükseklik kontrol ünitesinde kapasitif kalibrasyon yapın.
- Yükseklik sinyali seramik değişimine rağmen kararsız kalıyorsa kapasitif sensör modülü de kontrol edilmelidir. Üretici bu modülü kafa varyantına göre ayrı kodlarla listeler (ör. BLT421S-150 ve BLT421S-200 için farklı modüller); siparişte odak uzunluğunu belirtin. İlgili ürünler kapasitif sensör modülleri kategorisindedir.
Fiber bağlantısı, montaj ve elektrik soketleri
Koruma camlarının beklenenden hızlı kirlenmesinin bir nedeni de fiber bağlantısı sırasında kafaya giren tozdur. Üretici kılavuzu bu aşama için şu noktaları vurgular:
- Kafanın fiber arayüzü susuz etanolle nemlendirilmiş tüy bırakmayan bir bezle silinir. Fiber konnektörünün uç yüzeyi güçlü bir el feneriyle kontrol edilir; kirliyse susuz etanol veya IPA ile temizlenir.
- Konnektör, konum pimi yuvasına hizalanarak sonuna kadar itilir ve kilit başlığı sıkıca döndürülür.
- Fiber ile kafa arayüzünün birleşim yeri, en az üç kat yalıtım bandıyla sarılarak sızdırmaz hâle getirilir.
- Kafa, Z ekseni bağlantı plakasına dört vidayla sabitlenir; bağlantıdaki en küçük oynama bile kesim kalitesini etkiler.
- Kafanın elektrik soketleri toz kapaklarıyla gelir ve kapak takılıyken IP64 koruma sağlar. Kablo bağlanmayan soketlerde kapağı takılı tutun; açık bir sokete ulaşan su kafanın elektroniğine zarar verebilir.
Durum LED’leri ne anlatır?
BLT310 ve BLT421S kılavuzlarına göre kafa üzerindeki göstergeler dört durumu izler. Yeşil ışık normal çalışmayı gösterir; kırmızı ve sönük ışığın anlamı şöyledir:
| Gösterge | Kırmızı yanıyorsa | Sönükse |
|---|---|---|
| Güç | Yetersiz besleme nedeniyle düşük gerilim uyarısı | Enerji yok, kablo hasarlı veya bağlantı gevşek |
| Sistem (motor) | Motor akımı yüksek, mekanik aksam rahat hareket etmiyor | Kablo hasarlı veya bağlantı gevşek |
| Haberleşme | Haberleşme hatası | Kablo hasarlı veya bağlantı gevşek |
| Sensörler | Sensör okumalarında anormallik | Kablo hasarlı veya bağlantı gevşek |
Soğutma suyu ve gaz kalitesi
Kılavuzlar, kesim kafasının soğutma devresinde saf su kullanılmasını; ortam sıcaklığı 0 °C ile -10 °C arasındaysa %30 etilen glikol çözeltisine geçilmesini ve bu çözeltinin iki ayda bir yenilenmesini önerir. Soğutma suyu basıncı 5 bar’ı aşmamalı, debi 2,0 L/dk’nın altına düşmemelidir. Su sıcaklığını ortamın çiğ noktasına göre ayarlamak optik yüzeylerde yoğuşmayı önler.
Kesim gazı için üst sınır 25 bar’dır. Kılavuz, gaz kalitesinin ISO 8573-1:2010’a göre katı partikülde sınıf 2, suda sınıf 4, yağda sınıf 3 seviyesini karşılamasını ister ve gaz ne kadar temizse koruma camı ömrünün o kadar uzayacağını belirtir.
Hangi durumlarda servise başvurmalısınız?
Kullanıcı düzeyindeki bakım; koruma camı, conta, seramik, nozul ve koruyucu vida değişimiyle sınırlı tutulmalıdır. Bochu, kafanın üretici onayı olmadan demonte edilmemesi gerektiğini kılavuzunda açıkça belirtir. Şu durumlarda kafanın uzman bir ekip tarafından incelenmesi gerekir:
- Bant testinde ışın merkeze alınamıyorsa (kılavuzdaki merkezleme ayar aralığı ±1,5 mm’dir),
- Sistem (motor) LED’i kırmızı yanıyor ve odak ayarı tepki vermiyorsa,
- Yeni takılan koruma camı kısa sürede yanıyor ya da sıcaklık uyarısı tekrarlıyorsa,
- Kolimatör veya odak lensinde yanık izi görülüyorsa,
- Kafa gövdesinde su ya da gaz kaçağı varsa,
- Çarpışma sonrasında kafa eğilmiş veya seramik yuvası zarar görmüşse.
Sonuç
BLT serisinin sensörleri, düzenli bakımla birleştiğinde kafanın ömrünü uzatır ve kesim kalitesini kararlı tutar. Bağımsız bir teknik servis olarak lazer kesim kafası bakımı kapsamında optik yolu, sızdırmazlığı ve sensörleri birlikte kontrol ediyor; lens değişimi ve yükseklik kontrol kalibrasyonu işlemlerini temiz çalışma koşullarında yapıyoruz. BLT serisi için koruma camları, koruyucu cam kartuşları, seramik parçalar ve conta ve vidalar kategorilerindeki ürünleri Teklif Listesi’ne ekleyerek teklif isteyebilirsiniz; kafanın komple yenilenmesi gerekiyorsa lazer kesim kafaları kategorisindeki BLT modellerini inceleyin. Kafanızla ilgili bir arıza için servis talebi oluşturun.
Sık sorulan sorular
Bochu BLT kesim kafasında koruma camı ne sıklıkla değiştirilir?
Sabit bir süre yoktur; değişim camın durumuna göre yapılır. Kesime en yakın olan birinci alt koruma camı en sık kirlenen parçadır ve vardiya başında kontrol edilmelidir. Yoğun delme, yansıtıcı malzeme ve kirli kesim gazı cam ömrünü kısaltır. Yanık noktası, çatlak veya kaplama hasarı görülen cam temizlenmez, değiştirilir. Üst koruma camı ise normal şartlarda çok daha seyrek değişir.
BLT310 ile BLT421S koruma camları aynı mı?
Kısmen. Üreticinin listesine göre iki modelde de birinci üst koruma camı 25,4 mm çapında ve 4 mm kalınlığındadır. Birinci alt koruma camı ise farklıdır: BLT310'da 25,4 × 4 mm, BLT421S'te 34 × 5 mm ölçüsündedir. Aynı ölçüdeki üst ve alt camlar da listede farklı kodlarla yer aldığından, sipariş verirken kafa modelini ve camın konumunu mutlaka belirtin.
Seramik değiştirdikten sonra kalibrasyon gerekir mi?
Evet. Seramik gövde, nozuldan gelen kapasitif sinyali sensöre ileten ve nozulu kafanın gövdesinden yalıtan parçadır. Seramik ya da nozul değiştiğinde sinyal karakteri de değişir; yükseklik kontrol ünitesinde kapasitif kalibrasyon yapılmazsa kafa sacı sürtebilir veya gereğinden yüksekte kesim yapabilir. Kalibrasyondan önce seramiğin kilitleme halkasıyla düzgün sabitlendiğinden emin olun.
BLT kafada lens kartuşu sahada değiştirilebilir mi?
Kartuş yapısı, lenslerin modül olarak değiştirilmesine imkân verir; ancak bu işlem kafanın optik yolunu açar. Üretici, kafanın optik yolunun açıldığı kurulum işlemleri için tozsuz ve dikey hava akışlı bir temiz tezgâh kullanılmasını önerir. Tozlu bir atölyede açılan kafaya giren tek bir partikül bile lensin yanmasına yol açabilir. Bu nedenle lens kartuşu değişimini temiz ortamda ve eğitimli personelle yaptırmanızı öneririz.