“Makine kesmiyor” şikâyeti, fiber lazer kesim makinesi sahiplerinden en sık duyduğumuz cümledir. Bazen kesim sacın altına geçmez, bazen makine delme aşamasında takılır, bazen de dün kestiği kalınlığı bugün kesemez. Belirti aynı olsa da nedeni optikten gaza, odaktan lazer kaynağına kadar çok farklı yerlerde olabilir.
Bu yazıda fiber lazerin kesmeme nedenlerini en kolay kontrol edilenden en zora doğru sıralıyoruz. Listeyi bu sırayla takip etmek, çoğu zaman parça değiştirmeden sorunu bulmayı sağlar.
Önce belirtiyi doğru tanımlayın
Kesmeme sorunu birkaç farklı şekilde ortaya çıkar ve her biri farklı bir yöne işaret eder:
- Kesim alta geçmiyor: Üstte iz var ama sac ayrılmıyor. Çoğunlukla güç yoğunluğu yetersizdir: kirli optik, odak kayması veya fazla yüksek hız.
- Delme yapamıyor: Lazer sacın yüzeyinde kalıyor, delik açılmıyor. Delme parametresi, odak ve gaz basıncı ilk şüphelilerdir.
- İnce sacı kesiyor, kalını kesmiyor: Sistemdeki küçük kayıplar kalın sacda görünür hâle gelir.
- Hiç ışın yok: Eksenler hareket ediyor ama lazer çıkmıyorsa sorun kesim değil, ışın üretimidir. Bu durum için fiber lazer çıkmıyor yazımıza bakın.
- Kesim yavaş yavaş kötüleşti: Haftalar içinde hız düşürmek zorunda kaldıysanız fiber lazerde güç kaybı yazımız daha uygun bir başlangıçtır.
1. Koruma camı
Kesmeme sorunlarının en yaygın nedeni, kesim kafasının altındaki koruma camıdır. Cam üzerindeki sıçrantı lekesi ışını emer, ısınır ve kısa sürede yanık hâline gelir. Sac yüzeyine ulaşan güç düşer, kesim alta geçmez.
Enerjiyi kesin, camı üreticinin tarifine göre çıkarın ve ışığa tutarak inceleyin. Leke, yanık noktası ya da çizik varsa camı yenileyin. Ayrıntılar için koruyucu cam ne zaman değiştirilir yazımıza ve koruma camı simülatörüne göz atabilirsiniz.
2. Nozul ve merkezleme
Ağzı ezilmiş, sıçrantı yapışmış ya da yanlış çapta bir nozul, gaz akışını bozar ve ışının bir kısmını keser. Nozulu yenisiyle değiştirin ve bant testiyle ışının nozul merkezinden çıktığını kontrol edin. Işın merkezden kaçmışsa kesim bir yönde iyi, diğer yönde kötü olur. Nozul merkezleme rehberimiz bu testi adım adım gösterir.
3. Gaz basıncı ve saflığı
Oksijenle kesimde yetersiz basınç ya da biten tüp, kesimin alta geçmemesine yol açar. Azotla kesimde ise düşük basınç cürufun dışarı atılamamasına neden olur. Tüp veya tank basıncını, regülatör değerini ve kontrol yazılımında görünen basıncı karşılaştırın. Sorun tüp değişiminden hemen sonra başladıysa gaz saflığını sorgulayın. Azot mu oksijen mi yazımızda gaz seçimini ayrıntılı anlattık.
4. Parametre dosyası
Yanlış malzeme ya da kalınlık seçimi, kaydedilmeden değiştirilen bir değer veya başka bir makineden kopyalanan parametre dosyası tek başına kesmemeye yol açar. Kontrol yazılımında seçili malzemeyi, kalınlığı, gücü, hızı, odağı ve gaz değerlerini kontrol edin. Bilinen iyi bir dosya varsa onunla test kesimi yapın. Başlangıç değerleri için kesim parametreleri tablolarımıza bakabilirsiniz.
5. Odak konumu
Odak konumu birkaç milimetre bile kaysa güç yoğunluğu belirgin şekilde düşer. Odak, kafa çarpması, kartuş değişimi veya otomatik odak mekanizmasındaki bir arıza sonrasında kayabilir. Uzun süre yüksek güçle kesimde ısınan optikler de odağı kaydırır; buna termal odak kayması denir. Odak testi yapın ve sonucu kontrol yazılımındaki değerle karşılaştırın. Odak ayarı simülatörü odağın kesime etkisini gösterir.
6. Kesim yüksekliği ve kapasitif sensör
Nozul ile sac arasındaki mesafe olması gerekenden büyükse gaz ve ışın sacda dağılır. Kapasitif sensör kalibrasyonu bozulduysa makine yanlış yükseklikte keser ya da kesime geçişte dalgalanır. Sensör kalibrasyonunu yenileyin ve takip değerini izleyin. Ayrıntılar kapasitif sensör arızası yazımızda.
7. Kolimatör ve odak lensi
Koruma camı yanmışsa ve kafada uzun süre kirli camla çalışıldıysa, üstteki kolimatör veya odak lensi de hasar görmüş olabilir. Bu lensler toza karşı çok hassastır ve temiz bir ortamda kontrol edilmelidir. Yeni koruma camına rağmen kesim düzelmiyorsa bu lensleri kontrol ettirin. Kolimatör ve odak lensi kontrolü rehberimiz hangi belirtilere bakılacağını anlatır.
8. Lazer kaynağının gücü
Yukarıdaki her şey sağlamsa son şüpheli, lazer kaynağının kendisidir. Pompa modüllerinin zayıflaması veya bir modülün devre dışı kalması gücü düşürür. Bunun kesin cevabı, kafa çıkışında güç ölçer ile yapılan ölçümdür. Kaynağın alarm kayıtları da ipucu verir: Raycus, IPG, Max ve JPT alarm kodu sayfalarımızda en sık görülen mesajları açıkladık.
Hızlı kontrol tablosu
| Ne zaman başladı? | İlk bakılacak yer |
|---|---|
| Kafa bir yere çarptıktan sonra | Nozul, seramik, odak, merkezleme |
| Tüp ya da tank değişiminden sonra | Gaz basıncı ve saflığı |
| Yeni bir malzeme veya kalınlıkta | Parametre dosyası |
| Uzun süre kesim yaptıktan sonra | Koruma camı, termal odak kayması |
| Haftalar içinde yavaş yavaş | Optik kirlenme, lazer gücü |
| Aniden, alarmla birlikte | Alarm kaydı, lazer kaynağı, chiller |
Bu adımları etkileşimli olarak izlemek isterseniz lazer kesmiyor: arıza ağacı animasyonumuz aynı sırayı adım adım gösterir.
Kaçınılması gerekenler
- Hızı sürekli düşürerek kesmeye çalışmak: Sorunu gizler, kesim kalitesini bozar ve optiğe binen ısıyı artırır.
- Gücü maksimuma çekmek: Kirli bir camla yüksek güç, camın ve üstteki lenslerin yanmasını hızlandırır.
- Kaynağın veya kafanın içini açmak: Lazer kaynağında yüksek gerilim bulunur; kafa optikleri ise toza karşı çok hassastır.
- Korumasız bakmak: Fiber lazer ışını görünmezdir ve göze kalıcı zarar verebilir.
Ne zaman servis çağırmalı?
Koruma camı ve nozul yenilendiği, gaz ve parametre doğrulandığı hâlde kesim düzelmiyorsa, lazer kaynağı alarm veriyorsa ya da kafa çarpmasından sonra odak ve merkezleme tutmuyorsa servis desteği alın. Alarm ekranının fotoğrafı, makinenin ve lazer kaynağının markası, güç sınıfı ve kesilen malzeme bilgisiyle servis talebi oluşturursanız uzaktan ön teşhisle başlayabiliriz.
İlgili hizmetlerimiz: fiber lazer servisi, kesim parametre ayarları, lens değişimi ve lazer kaynağı tamiri. Diğer belirtiler için arıza rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fiber lazer neden birden kesmemeye başlar?
Ani kesmeme çoğunlukla tek bir olaya bağlıdır: koruma camının yanması, nozulun çarpıp deforme olması, gaz tüpünün bitmesi ya da yanlış parametre dosyasının seçilmesi. Bu yüzden önce son yapılan işlemi düşünün: tüp mü değişti, kafa bir yere mi çarptı, yeni bir malzeme mi kesiliyor? Kademeli olarak kötüleşen kesimde ise optik kirlenme veya lazer gücünün zamanla düşmesi daha olasıdır.
Fiber lazer ince sacı kesiyor ama kalın sacı kesmiyor, neden?
Kalın sac, sistemdeki küçük kayıpları görünür hâle getirir. Kirli bir koruma camı, birkaç milimetrelik odak kayması, düşük gaz basıncı ya da azalan lazer gücü ince sacda fark edilmeyebilir ama kalın sacda kesimin alta geçmesini engeller. Önce optiği ve odağı kontrol edin; sorun sürerse güç ölçümü yaptırın.
Lazer delme yapıyor ama kesime geçince kesmiyor, sebebi ne olabilir?
Delme ile kesim farklı parametrelerle yapılır. Delme başarılıyken kesimde sorun varsa kesim aşamasındaki hız, odak, gaz basıncı veya kesim yüksekliği değerleri malzemeye uygun olmayabilir. Kapasitif sensör takibinin kesime geçişte dalgalanması da aynı belirtiyi verir.
Fiber lazer kesmediğinde servis gelmeden önce ne yapabilirim?
Enerjiyi keserek koruma camını ve nozulu kontrol edin, gaz basıncını ve doğru parametre dosyasının seçili olduğunu doğrulayın. Alarm varsa ekranın fotoğrafını çekin. Kaynağın ya da kesim kafasının içini açmayın. Bu bilgileri servis talebiyle ilettiğinizde ön teşhis çok daha hızlı yapılır.