Mach3 açılıyor, ekranda koordinatlar değişiyor ama makine yerinden kıpırdamıyor. Ya da bütün eksenler çalışırken biri hareket etmiyor. Bu sorun CNC router ve plazma makinelerinde çok yaygındır ve genellikle “kart yandı” diye yorumlanır. Oysa nedeni çoğu zaman bir ayar, bir kablo veya bir sürücüdür.
Bu yazıda sorunu, Mach3 ekranından başlayıp motora kadar giden sinyal yolunu takip ederek adım adım daraltıyoruz. Bu sırayla ilerlemek gereksiz parça değişimini önler.
Sinyalin yolu
Bir eksenin hareket etmesi için sinyal şu yolu izler:
Mach3 → eklenti (plugin) → kontrol kartı → step/dir sinyali → motor sürücüsü → motor kablosu → motor → mekanik aktarım
Bu zincirin herhangi bir halkasındaki sorun aynı belirtiyi verir: eksen hareket etmez. Amaç, hangi halkada koptuğunu bulmaktır.
1. Mach3 reset durumunda mı?
Ekranda Reset butonu yanıp sönüyorsa Mach3 hareket komutu göndermez. Bunun en sık nedeni aktif bir acil stop ya da limit girişidir.
- Acil stop butonunun basılı olmadığını kontrol edin.
- Diagnostik ekranında hangi girişin aktif göründüğüne bakın.
- Buton basılı değilken giriş aktif görünüyorsa, giriş ayarı ters yapılmış (active low/high) ya da kablo kopmuş olabilir.
2. Doğru eklenti seçili mi?
USB veya Ethernet kart kullanan sistemlerde Mach3, kartla kendi eklentisi üzerinden konuşur. Mach3 açılırken eklenti seçim penceresi çıkıyorsa doğru eklentinin seçildiğinden emin olun. “Hareket yok, koordinatlar değişiyor” belirtisinin en yaygın nedeni, Mach3’ün kart yerine paralel port sürücüsü ya da yanlış bir eklentiyle açılmasıdır.
Bilgisayar değiştirildiyse veya Mach3 yeniden kurulduysa, eklenti dosyasının kurulum klasörüne kopyalanmamış olması da aynı sonucu verir.
3. Pin atamaları değişmiş mi?
Mach3’te her eksenin step ve dir sinyalinin hangi porta ve pine bağlı olduğu Config → Ports and Pins → Motor Outputs bölümünde tanımlanır. Eksen burada etkin değilse ya da pin numaraları kart bağlantısıyla uyuşmuyorsa motor dönmez.
Ayar dosyası bozulduğunda veya yanlış profil açıldığında bu değerler değişebilir. Mach3 açılışında doğru makine profilinin seçildiğini kontrol edin. Her ihtimale karşı çalışan profilin (XML dosyası) yedeğini her zaman saklayın.
4. Motor sürücüsü enerjili ve hazır mı?
Sürücü üzerindeki ışıklar çok şey anlatır:
- Hiç ışık yok: Sürücüye enerji gelmiyor. Sigorta, güç kaynağı ve besleme kablosunu kontrol edin.
- Alarm ışığı (genellikle kırmızı) yanıyor: Sürücü aşırı akım, aşırı gerilim veya motor bağlantı hatası algılamış olabilir. Servo sürücülerde ekrandaki alarm kodunu not edin.
- Normal ışık yanıyor: Sürücü hazır; sorun büyük ihtimalle sinyalde veya motordadır.
Sürücülerin enable sinyali kullanılıyorsa, Mach3’te ilgili çıkışın doğru ayarlandığından emin olun; enable gelmeyen sürücü motoru serbest bırakır.
5. Sürücü değiştirme testi
Tek eksen çalışmıyorsa en hızlı ve en güvenilir test budur:
- Enerjiyi kesin ve bağlantıların fotoğrafını çekin.
- Çalışan bir eksenin sürücüsüyle arızalı eksenin sürücüsünü yer değiştirin (ya da sadece step/dir kablolarını değiştirin).
- Enerjiyi verip deneyin.
Arıza sürücüyle birlikte yer değiştirdiyse sorun sürücüde; yerinde kaldıysa motor, motor kablosu veya kartın o çıkışındadır. Bu basit test, gereksiz kart veya sürücü alımını önler.
6. Motor ve kablo
Motor titriyor, ses çıkarıyor ama dönmüyorsa:
- Motor bobinlerinden biri kopuk ya da konnektörde temassızlık olabilir.
- Sürücünün akım ayarı motor için çok düşük olabilir.
- Mach3’te hız ve ivme değerleri motorun kaldıramayacağı kadar yüksek olabilir.
Hareketli kablo kanalından geçen motor kabloları, zamanla içeriden kırılır. Eksen belli bir konumda çalışıp başka bir konumda duruyorsa kablo kırığından şüphelenin.
7. Mekanik aktarım
Motor dönüyor ama eksen gitmiyorsa sorun elektronik değil mekaniktir: kaplin gevşemiş, kasnak ya da dişli kaymış, kayış kopmuş olabilir. Motor milinde işaret yapıp eksenle birlikte hareket edip etmediğine bakmak bunu hemen gösterir.
Ne zaman kart arızasından şüphelenmeli?
Eklenti ve pin ayarları doğruysa, sürücüler sağlamsa ve diagnostik ekranında girişler hiç tepki vermiyorsa kartın kendisi arızalı olabilir. Kart üzerinde yanık izi, şişmiş kondansatör veya aşırı ısınma da güçlü işaretlerdir. Bu durumda onarım ya da uyumlu kart değişimi seçenekleri için Mach3 kart arızaları sayfamıza bakabilirsiniz.
Hareket var ama kesim sırasında makine duruyorsa sorun büyük ihtimalle bağlantı kopmasıdır; bunun için Mach3 USB bağlantısı kopuyor yazımızı okuyun. Eksen hareket ediyor ama ölçü tutmuyorsa Mach3’te adım kaçırma ve ölçü sorunu yazımız size yol gösterir.
Kartın, sürücülerin ve Mach3 ekranının fotoğrafını gönderirseniz, uzaktan bağlanarak bu kontrolleri operatörünüzle birlikte yapabiliriz. Tüm hizmetlerimiz için Mach3 CNC servisi sayfasına göz atın.
Sık sorulan sorular
Mach3 ekranında koordinatlar değişiyor ama makine hareket etmiyor, neden?
Bu, Mach3'ün komut ürettiğini ama komutun motora ulaşmadığını gösterir. En sık nedenler yanlış veya seçilmemiş eklenti, değişmiş pin atamaları, enerjisi olmayan ya da alarmda olan motor sürücüsü ve kopuk sinyal kablosudur. Kontrole Mach3'teki eklenti ve port ayarlarından başlayıp sürücü ve kablolara doğru ilerlemek gerekir.
Sadece bir eksen hareket etmiyor, diğerleri çalışıyor. Ne kontrol etmeliyim?
Tek eksenli sorunlarda en etkili test, çalışan bir eksenin sürücüsü veya motor kablosuyla arızalı eksenin olanını yer değiştirmektir. Arıza sürücüyle birlikte yer değiştiriyorsa sorun sürücüde, yerinde kalıyorsa motor, kablo veya kart çıkışındadır. Bu testi yapmadan önce enerjiyi kesin ve bağlantıların fotoğrafını çekin.
Motor titriyor, ses çıkarıyor ama dönmüyor. Sebebi ne olabilir?
Motor bobinlerinden birinin kopuk ya da yanlış bağlanmış olması, sürücü akım ayarının çok düşük olması veya Mach3'te hız ve ivme değerlerinin motorun kaldıramayacağı kadar yüksek ayarlanması bu belirtiyi verir. Önce hız ve ivmeyi düşürerek deneyin; sorun sürerse motor kablosu ve konnektörleri kontrol edilmelidir.
Reset butonu yanıp sönüyor ve makine hareket etmiyor, ne yapmalıyım?
Mach3, acil stop veya bir limit girişi aktif olduğunda reset durumundan çıkmaz. Diagnostik ekranında hangi girişin aktif olduğuna bakın. Acil stop butonu basılı değilse ve yine de giriş aktif görünüyorsa, giriş ayarının ters (active low/high) yapılmış olması veya kablonun kopuk olması olasıdır.